*یکی از موضوعاتی که جوان امروزی با آن دست و پنجه نرم می کند بحران هویت است. در مورد اثرات سوء دست نیافتن جوانان به یک هویت واحد و مستقل یا به اصطلاح همان فقدان هویت توضیحاتی بفرمایید.
اگر جوانان در پی کسب هویّت خویش به مبانی محکم و پایداری نرسند، در مراحل مختلف زندگی دچار تزلزل و آسیب های روحی و اجتماعی می شوند. درمقابل، چنانچه نسل جوان از لحاظ فکری و فرهنگی غنی باشد و پایه‌های محکمی برای تفکر، جهان بینی و معنای زندگی داشته باشد، بی‌تردید مسیر ترقی و کمال برای او هموارتر خواهد شد. جوانی که خلاء درونی و وجودی خود را با موضوعات سطحی و ساده پر کند، بی‌تردید به دستاویزی سست چنگ زده است. چرا که درصورت فقدان هریک از این موارد، احساس می‌کند که موجودی بی‌ارزش شده است .
جوانی که با فقدان هویّت و یا بحران هویّت مواجه است ، از درون تهی است و معمولاً عوامل تشکیل دهنده هویّت وی، در خارج از شخصیت او قرار دارد. در حقیقت او به عواملی که باید از درون وجودش رشد کند، توجه نمی‌کند؛ درنتیجه برای یافتن هویت خود، به دنبال عوامل و الگوهایی خارج از وجود خویش می‌گردد. چنین جوانی در انتظار می‌ماند تا این عوامل و الگوهای بیرونی به او هویت ببخشند و شخصیت او را تعیین کنند. جوان بی‌هویت، اظهارات و واکنش های دیگران را ملاک ارزیابی شخصیت خود قرار می‌دهد و گاه این مسئله موجب احساس حقارت در او می‌شود.
* چه عوامل یا عواملی یک جوان را برای کسب هویّت فردی و اجتماعی و رسیدن به شناخت درست از خویش یاری می‌رساند؟
یکی از عوامل مهم شکل گیری هویّت در جوانان ، شناخت منطقی و واقعی از خودشان است. جوان باید شناخت درستی از توانایی‌ها و استعدادهای خویش داشته باشد و از آرمانگرایی‌هایی که خارج از محدوده توانایی‌های اوست، دوری کند. این مسئله در انتخاب رشته تحصیلی و همچنین انتخاب شغل، تاثیر بسیار مهمی دارد. اگر انتخاب شغل و یا رشته تحصیلی، با سطح توانایی و علاقه جوان هماهنگ نباشد، منجر به بروز مشکلات بسیاری خواهد شد .
نکته مهم دیگر در زندگی جوان، داشتن هدف است. باید جوان را یاری کرد تا برای رشد و پیشرفت، هدفهایی منطقی و قابل قبول را در نظر بگیرد و به آنها ایمان داشته باشد. جوانان در صورتی که از هدفی مشخص در زندگی برخوردار باشند، نیروهایشان را در مسیری سازنده که منجر به حصول نتیجه مثبت می‌شود، بکار می‌گیرند. هدف‌های والا و برتر در زندگی هر انسان، نشانه‌ای از اراده پرشور و همت بلند اوست . جوانان با داشتن هدف، احساس بطالت و بیهودگی نخواهند کرد و این مسئله آنان را در داشتن هویّتی مستقل یاری می کند.
خانواده از دیگر عواملی است که در شکل گیری هویّت جوانان نقشی مهم دارد. تبادل عاطفی خانواده با جوان، او را در داشتن تصوری مثبت از خود، یاری می‌کند. از اشتباهات رایج و شایع برخی والدین این است که احساس می کنند که فرزند آنها صرفاً در دوران کودکی نیاز به محبت و تبادل عاطفی دارد و دوره جوانی را خارج از این مقوله می‌پندارند. درحالیکه آدمی در همه مراحل زندگی ، چشم انتظار محبت دیگران است و فرد می تواند این عاطفه و محبت را در هر دوره از زندگی دریافت کند . محبت خانواده به جوان ، در او احساس امنیت ، اطمینان و اعتماد را پدید می آورد و روح سرشار از تکاپو و تمنای جوان را سیراب می سازد که نتیجه طبیعی آن، احساس تعلق به خانواده است. علاوه بر این، روحیه خوش بینی و مثبت نگری را در نوجوان و جوان پرورش می دهد. این مسئله زمینه را برای بروز خلاقیت، نوآوری و شکوفایی استعدادهای درونی نوجوانان و جوانان فراهم خواهد کرد .

*همه بارها شنیده‌ ایم که خود شناسی زمینه خدا شناسی است. چطور این امر محقق می شود؟
خودشناسى نیاز به زمان دارد و تدریجى است. همه افرادى که شما دیده یا شنیده‏اید، که خود را شناخته وساخته‏اند، بعد از مدتها زحمت و جهاد با نفس بوده است. قدم اول در این راه، فکر صحیح است، در این که از کجاآمده و براى چه آمده و عاقبت به کجا مى‏روید، اگر فهمیدید انسان با سایر موجودات فرق مى‏کند و به تعبیر قرآن رها و یَلِه آفریده نشده، براى رسیدن به کمال و وصول به لقاى خدا تلاش خواهید کرد.
براى شروع سیر کمالى بهترین راه پیروى از انبیاء است. لذا سعى کنید در مرحله اول واجبات را آن طور که خدا گفته است، انجام دهید؛ مثلاً نمازهاى واجب را اول وقت و با خضوع و خشوع و حتى‏المقدور با جماعت بخوانید. در مرحله دوم از کارهاى حرام، غیبت، دروغ، حرف‏هاى لغو و جلسات گناه پرهیز کنید. همیشه با وضو بوده و قرآن بخوانید و در آن تدبّر نمایید و در صورت امکان از نمازهاى نافله مخصوصاً نماز شب غافل نشوید تا نورانیت پیدا کنید. آن وقت است که حالت اطمینان به سراغ شما مى‏آید.البته کتابهای بسیار مفیدی هم در این زمینه نگارش شده که خواندن آن بسیار تاثیرگذار است.
*چه توصیه‌ای برای جوانان و خانواده‌های آن‌ها دارید؟
جوانان نیاز به تکریم و احترام دارند. آنان باید احساس کنند که در خانواده دارای شأن و موقعیت هستند. یکی از راه‌های ایجاد این احساس در جوانان، مشورت کردن با آنها و دادن مسئولیت به آنهاست. پیامبر اسلام(ص) به این امر مهم بسیار توجه می‌فرمود و در موارد متعدد، جوانان را در کارهای اجرایی و یا تصمیم گیری دخالت می‌داد. مشورت با جوانان به نوعی موجب ورزیدگی نیروی عقلانی آنان می‌شود و احساس مقبولیت را در وجودشان، دو چندان می‌کند. مشورت با جوانان می‌تواند باب تفاهم میان آنان و بزرگترها را بگشاید.